Dernekpazarı

Köklü Geçmişi ve Güçlü Hemşehrilik Kültürüyle Dernekpazarı

Trabzon’un doğusunda, Solaklı Vadisi’nin içerisinde yer alan Dernekpazarı; köklü tarihi, kendine özgü kültürü, güçlü aile bağları ve dayanışma geleneğiyle Doğu Karadeniz’in önemli yerleşimlerinden biridir.

Dağlık ve engebeli coğrafyanın şekillendirdiği yaşam biçimi, Dernekpazarı insanında çalışkanlık, girişimcilik, dayanışma ve memlekete güçlü bir aidiyet duygusu oluşturmuştur.

Tarihi

Dernekpazarı’nın tarihi, içinde bulunduğu Trabzon ve Doğu Karadeniz coğrafyasının tarihiyle birlikte şekillenmiştir.

Bölge tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış; Trabzon ve çevresinin 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından fethedilmesiyle Osmanlı hâkimiyetine girmiştir.

Cumhuriyet döneminde gelişimini sürdüren Dernekpazarı, uzun yıllar Çaykara’ya bağlı olarak varlığını sürdürmüş, 1990 yılında kabul edilen düzenlemeyle ilçe statüsüne kavuşmuştur.

Dernekpazarı tarihinin önemli olaylarından biri de 1929 yılında yaşanan büyük sel felaketidir. Solaklı Vadisi’ni etkileyen bu afet bölgede önemli izler bırakmış, sonraki yıllarda yerleşim düzeninin gelişiminde de etkili olmuştur.

Coğrafya ve Doğal Yapı

Dernekpazarı, Solaklı Çayı kıyısında, dağlarla çevrili bir vadi içerisinde kurulmuştur.

Yaklaşık 190 metre rakıma sahip olan ilçe, 78 kilometrekarelik yüzölçümüyle Trabzon’un küçük fakat kendine özgü ilçelerinden biridir.

Solaklı Çayı ve ona katılan dereler, yemyeşil yamaçlar, ormanlık alanlar ve yüksek kesimler Dernekpazarı’nın karakteristik doğal görünümünü oluşturur.

Karadeniz ikliminin hâkim olduğu ilçede doğa ve insan yaşamı iç içedir. Dağlık arazi nedeniyle yerleşimlerin önemli bir bölümü yamaçlara ve vadilere dağılmıştır.

Kültür ve Gelenekler

Dernekpazarı kültürünün temelinde aile, komşuluk, dayanışma ve memlekete bağlılık bulunmaktadır.

Düğünler, bayramlar, cenazeler ve diğer toplumsal buluşmalar yalnızca ailelerin değil, bütün bir çevrenin bir araya geldiği önemli dayanışma ortamlarıdır.

Karadeniz kültürünün önemli unsurları olan horon, kemençe, yöresel türküler, geleneksel yemekler ve yayla kültürü Dernekpazarı’nın sosyal yaşamında da önemli bir yere sahiptir.

Büyüklerden küçüklere aktarılan gelenekler ve güçlü aile bağları, farklı şehirlerde ve ülkelerde yaşayan Dernekpazarlılar arasında dahi varlığını sürdürmektedir.

Eğitim Geleneği

Dernekpazarı’nın dikkat çeken özelliklerinden biri eğitime verilen önemdir.

Cumhuriyet öncesi dönemde bölgede bulunan medreselerle başlayan eğitim geleneği, sonraki kuşaklarda da devam etmiştir.

Dernekpazarı’ndan yetişen insanlar eğitim, kamu yönetimi, ticaret, akademik hayat ve farklı meslek alanlarında Türkiye’nin ve dünyanın çeşitli bölgelerinde görevler üstlenmiştir.

Bu eğitim ve yetişmiş insan geleneği, Dernekpazarı’nın en önemli sosyal değerlerinden biri olmaya devam etmektedir.

Gurbet ve Hemşehrilik Kültürü

Dernekpazarı’nın toplumsal tarihinde gurbetin ayrı bir yeri vardır.

Coğrafi şartlar ve ekonomik imkânlar nedeniyle geçmişten itibaren çok sayıda Dernekpazarlı başta İstanbul olmak üzere Türkiye’nin farklı şehirlerine ve yurt dışına göç etmiştir.

Ancak mesafeler memleketle olan bağı koparmamıştır.

Köyler, aileler ve hemşehriler arasındaki ilişkiler korunmuş; dernekler ve çeşitli sosyal oluşumlar aracılığıyla güçlü bir dayanışma ağı meydana gelmiştir.

Bugün İstanbul’dan Avrupa’ya, Türkiye’nin farklı şehirlerinden dünyanın farklı ülkelerine kadar uzanan bu hemşehrilik bağı, Dernekpazarı’nın en önemli toplumsal güçlerinden biridir.

Üretim, Ticaret ve Girişimcilik

Dernekpazarı’nda geleneksel olarak tarım ve hayvancılık önemli bir yere sahip olmuştur. Çay ve fındık üretiminin yanı sıra arıcılık da bölgenin ekonomik faaliyetleri arasındadır.

Bununla birlikte göçle beraber Dernekpazarı insanı farklı şehirlerde ticaret ve girişimcilik alanlarında da etkin hale gelmiştir.

Memleketinden uzakta yaşayan hemşehrilerimizin kazandıkları bilgi, tecrübe ve ekonomik güçlerini doğdukları topraklarla paylaşmaları, Dernekpazarı’nın sosyal ve ekonomik gelişiminde önemli bir değer oluşturmuştur.

Çaykara ile Ortak Bir Kültür

Dernekpazarı ve Çaykara, idari olarak bugün iki ayrı ilçe olsa da tarih, coğrafya, aile bağları, gelenekler ve sosyal yaşam açısından birbirinden ayrı düşünülemeyecek kadar güçlü bağlara sahiptir.

Aynı vadinin insanları olarak geçmişten bugüne ortak sevinçler, acılar, gelenekler ve hatıralar paylaşılmıştır.

Bu ortak kültür, ÇADER’in Çaykara ve Dernekpazarı’nı aynı çatı altında buluşturan anlayışının da temelini oluşturmaktadır.

Geçmişten Geleceğe Dernekpazarı

Dernekpazarı; yalnızca haritada sınırları çizilmiş bir ilçe değil, dünyanın farklı noktalarında yaşayan binlerce insan için memleket, aile, hatıra ve aidiyet anlamına gelmektedir.

Bugün bizlere düşen görev; bu güçlü aidiyet duygusunu gelecek kuşaklara aktarmak, gençlerimizin köklerini tanımalarını sağlamak ve Dernekpazarı’nın kültürel değerlerini yaşatmaktır.

ÇADER olarak Dernekpazarı’nın tarihini, kültürünü ve insanlarını ortak mirasımızın ayrılmaz bir parçası olarak görüyor; bu mirası gelecek nesillere taşımayı sorumluluğumuz kabul ediyoruz.

Dernekpazarı; küçük bir coğrafyaya sığan, dünyanın dört bir yanına uzanan büyük bir memleket bağıdır.